ดีไซน์แบบประชานิยม และความเรื่องมากของคนส่วนน้อย

CEO ของบริษัทแห่งหนึ่ง เล่าให้ผมฟังว่าเขาเคยทำปุ่ม menu ในแอปมือถือเป็นไอคอน hamburger (ที่มีลักษณะเป็นขีดแนวนอน 3 ขีด) ซึ่งเป็นไปตาม guideline และ trend ของการทำแอปในขณะนั้น

แต่เมื่อทดลอง A/B testing เทียบกับการเขียนโต้งๆ ว่า “เมนู” ปรากฏว่าคำว่าเมนูชนะ มีคนกดเยอะกว่า แอปของเขาก็เลยมีปุ่ม “เมนู” แทนที่ hamburger menu ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

ต้นเดือนที่ผ่านมา ผมมีโอกาสได้แลกเปลี่ยนกับพี่แบงค์ กูรูผู้ก่อตั้ง UX Academy จึงได้ถามคำถามคาใจว่าอะไรคือสิ่งที่ถูกต้อง ระหว่างการใช้ hamburger menu ซึ่งเป็นภาษาสากลตามสมัยนิยม กับการใช้คำว่า “เมนู” ซึ่งผลทดสอบบ่งชี้ว่าคนไทยเข้าใจมากกว่า

พี่แบงค์ใช้เวลาคิดเพียง 1 วินาที ก่อนจะตอบว่า “ผมทำแอปเพื่อผู้ใช้ ไม่ได้ทำเพื่อตัวเอง”

“แต่ไอคอนที่มันเป็นสากล และเป็น trend ในแอประดับ AAA อยู่แล้ว ซักวันนึง user ส่วนใหญ่ก็จะเข้าใจไม่ใช่เหรอพี่” ผมยังไม่ยอมแพ้

“เราทำให้ user ในวันนี้หรือวันหน้าใช้ล่ะ”

Hamburger by Edward Franklin


ผมหมดคำตอบที่จะเถียง แต่ความตะขิดตะขวงใจก็ยังไม่ทุเลาลง พอกลับมานอนคิดดูถึงตกผลึกว่าทางเลือกที่น่าอึดอัดนี้ มันคือทางแพร่งระหว่างประชานิยมกับวิชาการนิยม ระหว่างสิ่งที่คนหมู่มากชอบ กับสิ่งที่ถูกจริตคนกลุ่มน้อยที่ดันเรื่องมาก

ถ้าราชบัณฑิตแปล Facebook เป็น “เฟซบุ๊ก” แต่ SEO traffic เทไปที่คำว่า “เฟสบุ๊ค” เราจะต้องเขียนคู่มือการใช้งานด้วยคำไหน?

ถ้าสมมติคนเขียน คะ/ค่ะ ผิดเกินกว่าครึ่ง เราจะต้องแก้ copy ในโปรแกรมให้ผิดตามไหม?

ในฐานะของ product owner เรามี business metrics ที่ประเมินความสำเร็จของแอปจากปริมาณการใช้งาน ถ้ามัวแต่จริตเยอะ ก็อาจจะสร้างหอคอยงาช้างที่ไม่มีใครใช้เป็น เสร็จแล้วก็นั่งลดทอน user ว่าเป็นพวกโลว์เทคไม่รู้จัก hamburger menu จนกระทั่งบริษัทตัวเองปิดกิจการก็เป็นได้

แต่ในอีกมุมหนึ่ง อย่าได้ประมาทพลังของคนกลุ่มน้อยที่เรื่องมาก ในขณะที่คนหมู่มากอะไรก็ได้ คนกลุ่มน้อยนี้จะไม่โอเคกับอะไรที่ผิดจริต เช่นผิดหลักไวยากรณ์ หรือผิดหลักการ design และเป็นกลุ่มที่พร้อมจะย้ายค่ายด้วยเหตุผลซึ่งดูเหมือนขี้ปะติ๋ว

ในอุตสาหกรรมอื่นๆ คนกลุ่มน้อยที่มีความต้องการแปลก มักจะมีส่วนกำหนดมาตรฐานที่คนส่วนใหญ่ทำตาม เช่นอาหารฮาลาล หรือห้องน้ำคนพิการ เป็นต้น

สุดท้าย ถ้าเราเลือกจะทำตามหลักที่คิดว่าดี ทำตามดีไซน์ของบริษัทระดับโลก แทนที่จะเลือกเอาใจ user ผู้หลงผิดของเรา ก็อย่าลืมสังเกตให้แน่ใจ ว่านั่นเป็นเทรนด์ที่เกิดขึ้นทั่วโลกจริงๆ หรือเป็นคอนเซปต์ความงามซึ่งต่างออกไปในแต่ละวัฒนธรรมกันแน่ เช่นเดียวกับ packaging หรือ presentation ที่ดูแพง ในญี่ปุ่นก็จะไม่เหมือนกับในอเมริกา จนบางครั้งเกือบจะตรงข้ามกัน


ผมไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญเรื่อง UX เป็นเพียงคนเรื่องมากคนนึง ก่อนจะนำคำแนะนำไปใช้ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญนะครับ

 
21
Kudos
 
21
Kudos

Now read this

Retrospective

เรืองดีๆ ทีนึกออกอยางแรกของปี 2016 คือปีนีอานหนังสือจบ 15 เลม ถึงจะเปนนิยายซะเกินครึง แตกเปนนิยายฮิวโก เนบิวลา หาดาว ทีคุมคาแกการอดหลับอดนอนทังนัน นอกจากนียังบรรลุความตังใจอีกขอ คือขยายขอบเขตการอานของตัวเอง โดยใช Goodreads แอบดูวาเพือนๆ... Continue →